MARJON

Heb jij schulden? Waarschijnlijk gaan nu gelijk je hersens ratelen en denk je aan je bankrekening, rode cijfers, rekeningen, huur, geld, etc. Maar die materiele schulden bedoel ik eigenlijk niet. Ik bedoel de schulden als in afspraken en beloften aan andere mensen.

In schulden hebben zit een onbewuste wederkerigheid van: voor wat, hoort wat. En als hier niet volgens de (soms niet eens helder gestelde) norm aan voldaan wordt, wordt hier graag aan herinnerd door bijvoorbeeld een aanmaning of verwijt van de andere kant wat inspeelt op je schuldgevoel.

Laten we even inzoomen op dat schuldgevoel. Hier wordt vaak aanspraak op gemaakt door het woordje ‘want’. Vooral bij kleine kinderen is dit duidelijk terug te zien. Ik herinner me nog van vroeger dat ik daar ook een ster in was: “u moet nog voorlezen, want dat heeft u belooft!” of “mag ik nu een snoepje, want dat had u belooft als ik buiten had gespeelt”. Waarschijnlijk heb jij ook wel van zulke grappige voorbeelden uit je eigen leven, die binnen dit straatje passen.

Dit zette me wel aan het denken. Hoe vaak beloven we, soms zonder dat we ons ervan heel bewust zijn, dingen aan andere mensen wat ons eigenlijk in de schuld brengt. Kijk maar naar de voorbeelden die ik een paar regels terug noemde, of mijn moeder zich hier heel bewust van was weet ik niet. Waarschijnlijk pas toen ik ze daar aan herinnerde. Als Christen kun je de lijn nog verder doortrekken: hoe vaak beloven we niet bijvoorbeeld ons leven te beteren, dingen niet meer te doen en te veranderen tegenover God. Met de wet als herinnering die inspeelt op ons schuldgevoel.

Met het spreekwoord: ‘spreken is zilver en zwijgen is goud’ zie ik hierbij wel een creatieve link. Goud is binnen onze associatie waardevoller dan zilver over het algemeen. Het is beter te zwijgen dan onbewuste, loze beloften te doen die niet nagekomen worden, waardoor je indirect meer waarde (en vertrouwen) verliest in de ogen van anderen.

Iedereen is waardevol gemaakt, maar soms daalt deze waarde door onze eigen (loze) beloften en spreken. Denk goed na voordat je schuld maakt, als in beloften en afspraken. Net als bij het maken van schuld bij materiele dingen: kijk ernaar of je dit gaat, wil en kan nakomen, waarbij je ook rekening houd met eventuele bijkomende consequenties. Aan jou de keuze: zilver of goud?